رهبری خدمتگزار چیست؟ چطور رهبر خدمتگزار شویم؟

 

 

 

رهبریسبک های رهبری

شکل گیری مفهوم رهبری خدمتگزار

هرمان هسه نویسنده معروف آلمانی، کتابی دارد به نام «سفر به شرق» که به پیدایش مفهوم رهبری خدمتگزار خیلی کمک کرده است.

هسه در این کتاب داستان سفر جالب و معنوی گروهی از افراد به مشرق زمین را روایت می کند.

در این سفر فردی به نام لئو به عنوان خدمتگزار گروه را همراهی می کرده است. وقتی لئو حضور داشت کارها به خوبی انجام می شد، اما با گم شدن لئو، افراد گروه دچار مشکلات و تعارض های زیادی می شوند و سفر متوقف می شود. در واقع این افراد بدون لئو خدمتگزار گروه، توانایی ادامه دادن سفر را نداشتند.

البته در آخر لئو دوباره پیدا می شود و همان کسی می شود که سفر را هدایت می کرد. هسه در این داستان قصد داشت نشان دهد که رهبری واقعی این گروه به عهده لئو بوده است که در نقش یک خدمتگزار این کار را می کند. یعنی او یک رهبر خدمتگزار بوده است.

آقای رابرت گرین لیف که از مشاوران و محققان بزرگ مدیریت است در دهه ۱۹۶۰ میلادی بعد از مطالعه این داستان، الهام می گیرد که انگیزه اصلی یک رهبر، می تواند میل عمیق او برای کمک به دیگران باشد و بنابراین یک رهبر بزرگ در درجه اول باید به دنبال خدمت به دیگران باشد.

 

انگیزه اصلی یک رهبر، می تواند میل عمیق او برای کمک به دیگران باشد و بنابراین یک رهبر بزرگ در درجه اول باید به دنبال خدمت به دیگران باشد.

 

براین اساس آقای گرین لیف در دهه ۱۹۷۰ کتابی با نام «خدمتگزار به عنوان رهبر» می نویسد و مفهوم رهبری خدمتگزار را برای اولین بار به عنوان یک مفهوم علمی در رهبری و مدیریت کسب و کار ها مطرح می کند. ایده رهبری خدمتگزار او به شدت مورد استقبال قرار می گیرد و کتاب و مقالات او در جهان پرفروش می شود.

 

خدمتگزاری به عنوان جوهره اصلی رهبری

همانطور که احتمالا می دانید بیشتر صاحبنظران، جوهره رهبری را در نفوذ در دیگران می دانند، اما آقای گرین لیف، جوهره رهبری را در مفهوم خدمتگزاری به دیگران می بیند.

بنابراین در سبک رهبری خدمتگزار، ارتباط بین رهبر و پیروان خاص و متفاوت از سایر سبک هاست.

در رهبری خدمتگزار، رهبر اول به بعد خدمت به دیگران توجه دارد و سپس به اعمال حاکمیت توجه می کند.

 

چرا نقش رهبری خدمتگزار در کسب و کار و سازمان ها، کلیدی است؟

واقعیت این است که یکی از دلایل استقبال کسب و کارها و سازمان ها از رهبری خدمتگزار، نیاز شدید سازمان ها به آن است.

فلسفه این نوع رهبر اهمیت دادن به دیگران است.

این کار سبب شکل گیری یک فرهنگ خوب و متعالی در سازمان می شود. فرهنگی که در آن اهمیت دادن به دیگر انسان ها و تلاش برای خدمت به آنها جایگزین توجه صرف به منافع شخصی می شود.

چنین فرهنگی باعث می شود که افراد سازمان خود را خدمتگزار مشتری ها و دیگر همکاران خود بدانند و بنابراین سازمان فرصت های بیشتری برای بهبود خدمات رسانی و درنتیجه بهبود عملکرد خواهد داشت.

سازمانی که رهبر خدمتگزار دارد پرسنل احساس امنیت و آرامش بیشتری دارند و می دانند که کسی هست که به آنها به عنوان یک انسان بها بدهد. آنها می دانند که کسی هست که برای رشد و پرورش آنها ارزش قائل است و تلاش می کند.

چنین سبک رهبری هم سطح رضایت و تعهد کارکنان را بالا می برد و هم فرهنگ خدمتگزاری به دیگران به خصوص مشتریان را ارتقا می دهد. اگر فرهنگ خدمتگزاری ترویج شود، نتیجه مشخص است: عملکرد سازمان به طور فوق العاده ای افزایش می یابد.

 

چطور یک رهبر خدمتگزار باشیم؟

نقش رهبری خدمتگزار پیش از آنکه از جنس انجام دادن و شدن باشد، از جنس بودن است. بنابراین شما تنها زمانی می توانید رهبر خدمتگزار باشید که نگرش های عمیق تان راجع انسان ها و کسب و کار را بشناسید.

این امر نیاز به خودآگاهی و خودشناسی دارد.

سپس می توانید آنها را تغییر داده  و یک رهبر خدمتگزار باشید. شما می توانید موارد زیر را که ابعاد مختلف یک رهبری خدمتگزار را نشان می دهند تمرین کنید، اما توجه کنید که اگر نگرش های عمیق و معمولا ناخوداگاه شما در تضاد با خدمتگزاری به دیگران باشد خیلی کم از تمرین های خود جواب می گیرید.

 

۱- توجه به دیگران قبل از توجه به خود

در رهبری خدمتگزار من به دیگران توجه ویژه ای دارم و در خیلی موارد خدمت به دیگران را فراتر از منافع شخصی خودم می دانم.

توجه کنید منظور قربانی کردن خودمان نیست.

بلکه به سادگی خدمت کردن به دیگران فراتر از حداقل وظایف عادی مان است. مثلا من به عنوان مدیر در هر هفته یک روز را صرفا برای توجه و فکر کردن و رسیدگی به مسائل اعضای تیمم صرف می کنم.

نکته کلیدی آن است که یک رهبر خدمتگزار رهبری را به عنوان یک موقعیت و مقام نمی بیند، بلکه آن را به عنوان فرصتی برای خدمت به دیگران می داند.

 

رهبر خدمتگزار، رهبری را به عنوان یک موقعیت و مقام نمی بیند بلکه آن را به عنوان فرصتی برای خدمت به دیگران می داند.

 

۲- گوش دادن موثر و همدلانه

یک رهبر خدمتگزار توجه زیادی دارد که بتواند نیازها و خواسته های اعضای تیم کاری خود را تشخیص دهد. بنابراین بیشتر از اینکه صحبت کند به طور موثر و همدلانه به آنها گوش می دهد.

گوش دادن همدلانه یک هنر است و به معنای آن است که شما به طور عمیق به یک فرد گوش می دهید و علاوه بر محتوای کلام او متوجه حالات و احساسات او نیز می شوید.

این امر فوق العاده برای مخاطب لذت بخش است و سبب می شود که علاقه شدیدی به رهبر پیدا کند. رهبر خدمتگزار نیز با درک پیروان خود خیلی بهتر می تواند از آنها حمایت کند.

 

۳- خلق فضای اعتماد

رهبری خدمتگزار باید بتواند فضای اعتماد را برای دیگران و پیروان خود خلق کند.

به رسمیت شناختن دیگران، روان بودن در ارتباطات، رفتارهای عادلانه و مناسب با دیگران، ترویج به اشتراک گذاشتن اطلاعات، رازداری و درستکاری و رفتارهایی از این دست سبب خلق فضای اعتماد در تیم کاری یا سازمان می شود.

پیروان در فضای اعتماد خلق شده خیلی بیشتر علاقه مند به سازمان و ارائه عملکردهای بهتر می شوند.

در سازمانی که دارای این سبک رهبری است، تلاش می شود تا موفقیت سازمانی از طریق اولویت دادن به نیازهای اعضای سازمان حاصل شود.

۴- پرورش دیگران

کار اصلی یک رهبر خدمتگزار توسعه و پرورش دیگران است. آنها به اعضای تیم کاری خود کمک می کنند که استعدادهای بالقوه خود را شناسایی کرده و شکوفا سازند. رهبران خدمتگزار برای رشد و پرورش دیگران فضا خلق می کنند.

شاید هدف نهایی یک رهبر خدمتگزار این است که از دیگران حمایت کند و آنها هم به رهبر خدمتگزار تبدیل شوند.

بنابراین شما برای تبدیل شدن به یک رهبری خدمتگزار باید دانش و مهارت های پرورش و توسعه افراد را بیاموزید و فعالانه به کار بگیرید.

فراموش نکنید که تمام تلاش چنین رهبری آن است که با فکر و احساس و اقدامات خود به دیگران کمک کند آنچه می خواهند باشند.

برخی از دیگر ویژگی هایی که برای رهبری خدمتگزار بیان می شود به شرح زیر است:

ازخودگذشتگی رهبر، فروتنی و تواضع، نوع دوستی، خلق چشم انداز خدمت محور، درستکاری و صداقت، الگو بودن و الگو سازی، قدردانی از دیگران و …

 

جمع بندی

در رهبری خدمتگزار، تلاش می شود تا موفقیت سازمانی از طریق اولویت دادن به نیازهای اعضای سازمان حاصل شود. از این رو، رهبر خدمتگزار، رهبری را به عنوان یک موقعیت و مقام نمی بیند بلکه آن را به عنوان فرصتی برای خدمت به دیگران می داند.

در سازمان ها یک رهبر خدمتگزار با اولویت دادن به نیازهای پیروان، گوش دادن همدلانه، خلق فضای اعتماد و زمینه سازی پرورش و توسعه دیگران سبب افزایش تعهد و ترویج فرهنگ خدمتگزاری کارکنان می شود و اینگونه عملکرد سازمان ها رشد فوق العاده ای را تجربه می کنند.

نکته نهایی که باید به آن توجه کنید این است که رهبری خدمتگزار در اینجا به عنوان یک فضیلت اخلاقی یا مذهبی مطرح نمی شود (البته با اخلاق و مذهب همسو است)، بلکه به عنوان یک سبک فکری و رفتاری برای افزایش اثرگذاری و بهبود عملکرد سازمان مطرح می شود که تحقیقات علمی زیادی هم از اثربخشی این سبک رهبری پشتیبانی می کنند.

 

نمایش بیشتر

لطفا نظر و دیدگاه خود را بیان کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن